Miód ze Spadzi Iglastej

  • miód pozyskiwany ze spadzi drzew iglastych (jodła, świerk, sosna, modrzew, czasami z tui Cupressaceae) w zasadzie od wiosny do jesieni. Spadź stanowi słodka i lepka ciecz produkowana przez mszyce i czerwce, jako produkt uboczny po wyssaniu przez te owady soku z liści i gałęzi roślin i przyswojeniu białka; ze względu na czas pozyskania rozróżnia się miody spadziowe majowe, czerwcowe, lipcowe i późnoletnie
  • krystalizacja: poszczególne odmiany różnią się tempem procesu, niemniej przebiega trudno i nierównomiernie, a w jego wyniku powstaje postać drobnoziarnista, a czasami grudkowata (spadź jodłowa); przebiega szybciej w przypadku spadzi ze zwiększoną ilością melecytozy (świerk, modrzew)
  • kolor: charakteryzuje się ciemną barwą, w stanie płynnym od szarozielonkawej przez brązową, ciemnoszarą do prawie czarnej, smolistej; wiosenne zazwyczaj są jaśniejsze od późnoletnich; barwa zależy też od pożytku (świerk-ciemnozielona, jodła-złocistożółta, herbaciano-zielonkawa lub głęboko-brązowa z błyszczącą powierzchnią, sosna-jasnobrązowa); po skrystalizowaniu staje się ciemnobrązowy z odcieniem szarym lub zielonkawym
  • zapach: słaby, lekko korzenny, zależny od zawartych substancji aromatycznych określonych roślin (np. jodłowy ma łagodny, żywiczny aromat, przypominający zapach jodły), czasami może być lekko nieprzyjemny
  • smak: dość łagodny, żywiczny, na ogół mało słodki, może być też gorzkawy, słonawy a nawet lekko kwaśny; jodłowe mają lekko orzechowy smak; czasami zawierają nektar gryki dodający pikantnego i wyrazistego smaku
  • konsystencja o dużej lepkości i większej gęstości w porównaniu z miodami nektarowymi
  • polecany przy schorzeniach dolnych dróg oddechowych, przewodu pokarmowego, zaparciach i biegunkach, chorobach serca i naczyń krwionośnych oraz nerwicach
  • działanie antybiotyczne zależne od pożytku, niemniej dla lokalnych (tj. jodła, świerk) raczej silne
ZASTOSOWANIE

   Bardzo ceniony z uwagi na uniwersalność oraz dużą wartość dla zdrowia człowieka (kiedyś nazywany miodem królewskim lub papieskim). Stosowany w terapii, profilaktyce i odżywianiu, a w szczególności:

  • przy dolegliwościach dolnych dróg oddechowych (zapalenie oskrzeli, astma oskrzelowa, zapalenie płuc, gruźlica płuc); zawarte olejki eteryczne, substancje odżywce i biopierwiastki sprawiają, iż działa przeciwzapalnie, przeciwdrobnoustrojowo i łagodząco na kaszel
  • przy schorzeniach przewodu pokarmowego, zaparciach i biegunkach: reguluje przemianę materii, łagodnie przeczyszcza przy zaparciach, działa lekko zapierająco przy biegunkach; wykazuje działanie przeciwbakteryjne i rozkurczowe w stanach zapalnych jelit
  • przy chorobach serca i naczyń krwionośnych: skuteczne wsparcie przy terapii miażdżycy, mięśnia sercowego, leczeniu schorzeń naczyń krwionośnych szczególnie na tle zakrzepowym (zakrzepowe zapalenie żył, guzy krwawicowe odbytu)
  • w stanach nerwicowych: cenny lek przy leczeniu nerwic serca oraz schorzeń układu nerwowego
  • wspomaga leczenie schorzeń nerek i układu moczowo-płciowego, takich jak zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie nerek, kamica dróg moczowych, zapalenie gruczołu krokowego; dzięki zawartym olejkom eterycznym i żywicom wykazuje działanie moczopędne, rozkurczające, przeciwzapalne i przeciwdrobnoustrojowe; w czasie kuracji należy pamiętać o ograniczeniu spożywania białek i soli
  • stosowany jako odżywka regeneracyjna w okresie rekonwalescencji po zabiegach operacyjnych lub przebytych chorobach
  • polecany dla osób z hipowitaminozą i anemią, szczególnie dla dzieci (w szczególności ze spadzi sosnowej i jodłowej)
  • często stosowany przez osoby pracujące w warunkach szkodliwych z uwagi na działanie odżywcze, odtruwające organizm i przeciwdziałające napromieniowaniu
  • polecany osobom chorym na cukrzycę
  • działa wspomagająco w chorobach reumatycznych aparatu ruchu
  • szeroko stosowany przy chorobach skóry, z uwagi na właściwości przeciwdrobnoustrojowe i przeciwzapalne (w szczególności miód ze spadzi sosnowej); oczyszcza rany zakażone gronkowcami, paciorkowcami i laseczkami beztlenowymi, po czym przyśpiesza ich gojenie się; stosowany przy dolegliwościach takich jak ropnie, ropowice, czyraki, krosty i liszaje
ZAWARTOŚĆ

   Uzależniony od rodzaju pożytku i okresu pozyskania, na ogół jednak zawiera dużo wartościowych związków takich jak:

  • aminokwasy (alanina, kwas asparaginowy, arginina, cystyna, kwas glutaminowy, glicyna, histydyna, leucyna, lizyna, metionina, prolina, seryna, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina)
  • enzymy 5% (α i β-amylaza, β-fruktofuranozydaza, α-glukozydaza, lizozym)
  • dekstryny 8-12% (2x więcej niż nektarowe; opóźniają krystalizację)
  • łatwo przyswajalne biopierwiastki 1% (żelazo, cynk, miedź, bor, srebro, cyna, molibden, wanad), których jest blisko 10 razy więcej niż w miodach nektarowych
  • mikro i makroelementy (potas, wapń, sód, fosfor, chlor, siarka, magnez, mangan, kobalt)
  • kwasy organiczne
  • substancje antybiotyczne
  • znaczna ilość wolnych kwasów
  • flawonoidy (kemferol, apigenina, izoramnetyna)
  • niewielkie ilości witamin (β-karoten, A, B2, B6, C, PP, K)
  • cukry (do  60% prostych, przy czym glukozy dużo więcej niż fruktozy – stąd wrażenie mdłego i mniej słodkiego, melecytoza do 6%, sacharoza, maltoza, fruktomaltoza, trehaloza, ryboza, arabinoza, rafinoza, melibioza, ramnoza, stachyoza, galaktoza, mannoza)
  • składniki charakterystyczne dla pąków drzew iglastych takie jak żywice, olejki eteryczne (związki terpenowe o silnych właściwościach przeciwdrobnoustrojowych, α i β-pinen, linonen, borneol, kadynen, kamfen, felandren, aldehyd anyżowy i kapronowy, monocykliczne alkohole II-rzędowe, aldehydy, ketony, alkohole trójterpenowe IV-rzędowe)
  • garbniki
  • gwajakol
  • gorycze
  • skrobia
  • alkaloidy
  • antocyjany
  • może zawierać też niewielkie ilości nektaru kwiatowego